Dolaylı Harcama Performansının Ölçülmesi

Dolaylı harcamalar, hiçbir zaman bütünüyle doğrudan harcamalar kadar sevilmemiş ve ilgi odağı olamamıştır.  Dolaylı harcamalar, büyük girişimlerde uzunca bir süre görmezden gelinmiştir. Ancak verimlilik ve tasarruf anlayışının süreklilik göstermesi, dolaylı harcamaları daha önemli bir yere taşımaktadır. Bu iyi bir şey olsa da, alıcılara mümkün olduğunca  verimli teslimatlar gerçekleştirmek için doğru performans ölçümlerinin yapılması gerekmektedir.

Üretim sisteminde yer almayan veya üretim sisteminin bir parçası olmayan mal ve hizmetlere harcama yapmak, dolaylı harcamalar olarak görülebilir. Ürünün kendisinin de dolaylı harcamaya konu olduğu söylenebilir. Dolaylı harcama için verilebilecek örnekler: üretim hatlarının bakımı, tesis yönetimi, pazarlama ve danışmanlık hizmetleri gibi harcamalardır.

Doğrudan veya dolaylı harcamaların da farklı değer yaratan etkenleri vardır. Üretimde büyük miktarlarda mal aktarılırken, spesifik taleplerin karşılanması için genellikle küçük satın almalar gerçekleştirilir. Dolaylı harcamaların nispi payı sınırlı olsa da mutlak payı önemlidir. Örneğin, BMW ve Daimler'ın önde gelen otomobil üreticilerinin her biri, her yıl, 15 milyar Euro'dan fazla dolaylı harcama yaptığını bildirmektedir. Bu örnek, herkes için dolaylı harcamaların ve yapısal özelliklerinin, özellikle de performans açısından yakından incelenmesi konusunda yeterli bir neden olarak görülmelidir.

Performans yönetimine, her zaman temel performans göstergelerinin (KPI'lar; Anahtar Performans Göstergeleri) ölçebileceği bir hedefle başlanmalıdır. Dolaylı harcama performansının ölçülmesi için de durum farklı değildir. Bu hedeflerin, şirketin stratejisinden türetilerek ilerlenmesi gereklidir. Fırsatlar konusunda öngörülü olmak da dolaylı harcama yönetimini kolaylaştıracaktır. Dolaylı harcamalar, şitketin kârlılığı üzerindeki negatif etkilerin de ortadan kalkmasını sağlayacaktır. Bu gibi durumlar için satın alma uzmanlarından destek alabilir veya bunun için özel olarak yapılmış yazılımlardan faydalanabilirsiniz.

Artan gelirler veya tedarikçi tarafındaki teknolojik gelişmeler ve  bilanço kar zarar tablosunun son satırındaki rakamların sağladığı diğer katkılar önemlidir. Bütün bunlar bir başlangıç noktası sağlamalıdır. 

Satın alma yöneticileri, satın alma yönetimi altında hangi harcamaların yapıldığını ve bunun ticari olarak ne kadar iyi yönetildiğini gösteren diğer göstergeler kadar gerçekleştirilen işlevlerin ne kadar yalın veya zararlı olduğu yapısal göstergelere de bakmalıdır. Satın-alma, insanlardan oluşan bir iş olduğu için çalışanların memnuniyetinin düzenli olarak ölçülmesi gerekir. 

Dolaylı harcamalar konusunda faaliyet gösteren ekibinse, üçüncü kişilerle çalışması da hayati bir önem taşımaktadır. Sayısallaştırmanın zor olduğu bu alanda, iletişimin ve işbirliği verimliliğinin analiz edilmesi ve geliştirilmesi için çeşitli yollar vardır. İş stratejilerinde ve projelerde, sağlıklı bir yol katedebilmek için göz önümüzde duran şeylerin düzenli bir şekilde yapılandırılmış olması ve gözden geçirilmesi önemlidir. Gerçekleştirilen iletişim süreçlerinden ve tedarikçilerle yapılan işlerde gösterilen performanslardan alınan derslere odaklanılmalıdır.

Canan Şahin

E-bültenlerimize üye olarak bizden ve sektördeki gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.

Diğer Başlıklar

Endüstri 4.0 Nedir ve Temel Kazanımlar Nelerdir?
Satın Almacıların Yaşadığı Zorluklar
Satın Almada Son Durak: Satın Alma 4.0
Satın Alma Talebinden Ödemeye (P2P)
Satın Alma Talebinden Ödemeye (P2P)

Satın almada P2P, ödeme işlemlerinde ve finansal faaliyetlerde verimlilik ve tasarruf sağlamak için geliştirilmiştir. Teknoloji desteği esastır.